GPT-5 در برابر GPT-4؛ همه چیز درباره هوش مصنوعی جدید OpenAI
مدل جدید OpenAI با نام GPT-5 با قابلیتهای پیشرفته سرانجام از راه رسید. این نسخه نسبت به GPT-4 با ارتقای اساسی همراه شده و گامی مهم در مسیر توسعه هوش مصنوعی به شمار میآید. به همین خاطر در ادامه این نوشتار از . بین قابلیتها و ویژگیهای این دو مدل، مقایسه جامعی انجام دادهایم.
فهرست مطالب این مقاله:
– تفاوتهای GPT-5 نسبت به GPT-4
– هزینه تمام شده استفاده از GPT-5
– جمعبندی + جدول مقایسه
– سوالات متداول
مقدمه
OpenAI رسماً از GPT-5 رونمایی کرد و آن را قویترین و توانمندترین مدل هوش مصنوعی تا به امروز توصیف نمود. این مدل اکنون برای تمام کاربران در دسترس بوده و در حوزههایی مانند استدلال، دقت پاسخگویی و ایمنی، بهبودهای محسوسی نسبت به نسخه پیشین دارد.
تفاوتهای کلی GPT-5 نسبت به GPT-4
در ادامه مقایسهای بین GPT‑5 و GPT‑4 خواهیم داشت که مهمترین تفاوتهای این دو مدل را از نظر فنی، عملکردی و تجربه کاربری بهصورت خلاصه و دقیق نشان میدهد:
استدلال پیشرفته و پاسخهای ایمنتر
یکی از برجستهترین تفاوتهای GPT-5 نسبت به GPT-4، توانایی بالاتر در استدلال منطقی است. به گفته OpenAI مدل GPT-5 قبل از پاسخدهی، نوعی تفکر درونی انجام میدهد تا پاسخهایی دقیقتر، منطقیتر و متناسب با نیاز کاربر را فراهم کند.
علاوه بر این GPT-5 نسبت به نسخه قبلی اطلاعات نادرست کمتری تولید کرده و کمکاریاش را تشخیص داده و از حدسهای بیپایه و اساس خودداری میکند و محدودیتهای خود را با شفافیت بیشتری توضیح میدهد.
مدل GPT-5 در مواجهه با پرسشهای حساس یا پرخطر از مکانیزم جدیدی با نام Safe Completions استفاده میکند تا بدون خودداری کامل از پاسخگویی اطلاعات کلی را ارائه دهد.
توانایی کدنویسی پیشرفتهتر و عملکرد بهتر در آزمونها
OpenAI اعلام کرده که مدل GPT‑5 در آزمون SWE‑Bench Verified امتیاز ۷۴.۹ درصد را کسب کرده که نسبت به نسخه پیشین جهش قابلتوجهی محسوب میشود؛ همچنین در آزمون Aider Polyglot با 88 درصد دقت، عملکرد بسیار قویتری داشته است.
مدل هوش مصنوعی GPT-5 از لحاظ سرعت نیز نسبت به GPT-4 ارتقاء یافته است. این مدل در زمینههایی همچون نویسندگی، برنامهنویسی، آموزش و کاربردهای پزشکی بهبود عملکرد چشمگیری دارد.
در همین رابطه بخوانید:
– از Copilot تا GitHub، اکوسیستم مایکروسافت رنگ و بوی GPT‑5 را گرفت!
به عنوان مثال از GPT-5 خواسته شد تا تنها بر اساس یک توضیح متنی، یک اپلیکیشن آموزش زبان فرانسوی شامل فلشکارت و آزمون طراحی کند. این مدل ظرف چند ثانیه چندین اپلیکیشن با تمهای متنوع ساخت که قدرت طراحی و توسعه بهبودیافته آن را نشان میدهد.
ابزارهای جدید و دسترسی یکپارچه
GPT-5 بر خلاف نسخههای قبلی به تمام ابزارهای کلیدی OpenAI مجهز است. کاربران اکنون میتوانند جستوجو در وب، تولید تصویر، قابلیت صوتی و ابزارهای خلاقانه مانند Canvas را همگی در یک رابط کاربری واحد تجربه کنند. GPT-5 همچنین در محصولات مایکروسافت از جمله Microsoft 365 Copilot و Azure AI Foundry نیز ادغام شده است.
گسترش دسترسی در تمام پلنها
GPT-5 اکنون در تمام پلنهای کاربری قابل استفاده است. کاربران رایگان تا رسیدن به سقف مشخصی میتوانند از GPT-5 استفاده کنند و پس از آن به GPT-5-mini دسترسی خواهند داشت. کاربران پلن Plus محدودیتهای کمتری دارند و کاربران پلن Pro از دسترسی نامحدود به GPT-5 Pro بهرهمند میشوند. همچنین دسترسی API برای توسعهدهندگان فعال است.
در همین رابطه بخوانید:
– OpenAI: هوش مصنوعی GPT-5 برای همه رایگان است
بهبود در انجام وظایف پیچیده
GPT‑5 در ارتباط با ابزارهای خارجی بسیار بهتر عمل میکند؛ بهطور دقیق دستورات را دنبال میکند، خطاها را بهتر مدیریت میکند و میتواند زنجیرهای از فرمانها را به ترتیب یا همزمان اجرا کند. این مدل در آزمون bench telecom، امتیاز ۹۶.۷ درصد داشته است. رقمی که هیچکدام از مدلهای قبلی به آن نرسیده بودند.
ورودی بیشتر و توانایی دریافت متنهای طولانی
یکی از تفاوتهای بزرگ GPT‑5 نسبت به GPT‑4، توانایی درک و پردازش متنهای بسیار طولانی است. این مدل در نسخه API میتواند تا ۴۰۰٬۰۰۰ توکن ورودی را مدیریت کند که بسیار بیشتر از نسخههای قبلی است. در بنچمارک OpenAI-MRCR مدل GPT‑5 در بازههای ورودی طولانی بهطور محسوسی بهتر از مدلهای پیشین عمل کرده است.
دقت بالاتر و خطای کمتر GPT‑5 نسبت به GPT‑4
GPT‑5 در آزمونهای مرتبط با ارزیابی صحت اطلاعات مانند LongFact و FactScore نسبت به مدل o3 حدود 80 درصد خطای کمتر دارد. این موضوع مدل مذکور را به گزینهای دقیقتر برای کاربردهایی تبدیل میکند که صحت اطلاعات اهمیت زیادی دارد.
هزینه تمام شده استفاده از GPT-5
طبق بلاگ رسمی توسعهدهندگان OpenAI، قیمتگذاری API برای مدلهای مختلف GPT‑5 به شرح زیر است:
مدل GPT-5:
- توکن ورودی: 1.25 دلار برای هر یک میلیون توکن
- توکن خروجی: 10 دلار برای هر یک میلیون توکن
مدل GPT-5-mini:
- توکن ورودی: 0.25 دلار برای هر یک میلیون توکن
- توکن خروجی: 2 دلار برای هر یک میلیون توکن
مدل GPT-5-nano:
- توکن ورودی: 0.05 دلار برای هر یک میلیون توکن
- توکن خروجی: 0.40 دلار برای هر یک میلیون توکن
پیش از این بسیاری از توسعهدهندگان به سراغ مدلهای Gemini 2.5 Flash و Flash-Lite رفته بودند چراکه قیمت استفاده از آنها پایین بود. اما اکنون GPT-5-nano نیز از نظر اقتصادی رقابتپذیر شده است.
جمعبندی
GPT‑5در مقایسه با GPT-4 نقطه عطفی در مسیر پیشرفت مدلهای زبانی OpenAI محسوب میشود. این مدل نهتنها از نظر توانایی استدلال، دقت اطلاعات و ایمنی پاسخها عملکرد بهمراتب بهتری دارد؛ بلکه از نظر سرعت، قابلیت شخصیسازی، تعامل با ابزارها و توسعهپذیری نیز ارتقاء چشمگیری یافته است.
GPT-5 توانایی انجام وظایف پیچیده را با ورودیهای سادهتر دارد و در زمینههایی مثل برنامهنویسی، تحلیل داده، آموزش، مراقبتهای بهداشتی، و طراحی وب تواناییهای کاربردی بیشتری نسبت به نسل قبل نشان میدهد.
همچنین ویژگیهایی مانند «پاسخهای ایمن»، «دسترسی همزمان به چند ابزار»، و «کنترل دقیقتر لحن و سطح پاسخ» باعث شدهاند که تجربه کاربری با این مدل، طبیعیتر، سریعتر و قابل اطمینانتر شود. در ادامه جدولی از مقایسه اجمالی این دو مدل را مشاهده میکنید:
ویژگی | GPT‑4 | GPT‑5 |
---|---|---|
نسخه معرفی | ۲۰۲۳ | ۲۰۲۵ |
توانایی کدنویسی | عملکرد خوب در پروژههای ساده، ضعف در پروژههای چندمرحلهای | عملکرد بسیار بهتر در پروژههای پیچیده، موفقیت ۷۴.۹٪ در SWE-Bench Verified |
تعامل با ابزارها (Tool Calling) | محدود به یک ابزار همزمان، گاهی ناپایدار | اجرای همزمان چند ابزار، پردازش زنجیرهای، دقت بالاتر |
پردازش متن بلند | حداکثر حدود ۱۲۸٬۰۰۰ توکن (در نسخه خاص GPT-4-Turbo) | تا ۴۰۰٬۰۰۰ توکن ورودی در نسخه API |
پاسخگویی به وظایف پیچیده | نیاز به ساختاردهی دقیق پرامپتها | توانایی انجام خودکار وظایف پیچیده با ورودی ساده |
دقت اطلاعات | قابل قبول، اما با خطاهای گاهبهگاه | بهبود یافته، با کاهش خطای حدود ۸۰٪ در FactScore |
شخصیسازی پاسخها | محدود به دمای مدل و طول پاسخ | دارای پارامترهای جدید مانند reasoning_effort و verbosity برای کنترل دقیقتر پاسخها |
امکانات توسعهدهندگان (API) | مدل نسبتاً بسته و محدودتر | پشتیبانی از ابزارهای سفارشی (Custom Tools)، API انعطافپذیرتر |
مدیریت حافظه (Context) | ناپایدار یا غیرفعال در نسخه رایگان | حافظه فعال در نسخه Pro/Plus، با شخصیسازی زمینه و تعاملات قبلی |
قابلیت انتشار پاسخهای قابل استناد | محدود، گاهی منابع نامشخص | بهبود در رفرنسدهی و دقت در بازیابی اطلاعات از منابع داخلی |
عرضه برای عموم | GPT-4-Turbo در ChatGPT Plus | GPT-5 در همه نسخهها از جمله رایگان |
با دسترسی عمومی حتی در نسخه رایگان ChatGPT و گزینههای متنوع در سطوح Plus و Pro، GPT-5 نهتنها برای کاربران حرفهای بلکه برای کاربران عادی نیز دسترسیپذیر شده است. در نهایت، میتوان گفت GPT-5 مسیر را برای نسل آینده مدلهای هوش مصنوعی هموار کرده و استاندارد جدیدی در زمینه دقت، تعامل و کاربردپذیری ایجاد کرده است.
پرسشهای پرتکرار
GPT-5 چیست؟
جدیدترین مدل زبان بزرگ OpenAI با بهبود در استدلال، سرعت و ایمنی که از وظایف متنی، کدنویسی، جستوجو، تصویر و صوت با دقت بیشتری پشتیبانی میکند.
چه تفاوتهایی بین GPT-5 و GPT-4 وجود دارد؟
GPT-5 دارای منطق بهتر، عملکرد سریعتر، نرخ خطای کمتر، پاسخهای ایمنتر و مکالمه طبیعیتر است. همچنین تمام ابزارها را در یک تجربه واحد یکپارچه کرده است.
پلنهای قیمتگذاری GPT-5 چگونه است؟
مدل GPT-5 برای کاربران رایگان، Plus، Pro و Team در دسترس است. پلنهای رایگان دسترسی محدود دارند، پلن Plus ظرفیت بالاتری دارد و کاربران Pro به GPT-5 Pro با دسترسی کامل میرسند.
ویژگیهای جدید GPT-5 چیست؟
این ویژگیها به صورت خلاصه شامل قابلیت تکمیل ایمن (Safe Completion)، استدلال پیشرفته، دسترسی به تمام ابزارهای OpenAI، توانایی تولید اپلیکیشن، و تجربه چندرسانهای بهتر میشود.
چگونه میتوانم به GPT-5 دسترسی پیدا کنم؟
برای این کار از طریق سایت chat.openai.com با هر سطح کاربری یا از طریق API برای توسعهدهندگان میتوان به این ابزار دسترسی داشت.
منبع: https://www.shahrsakhtafzar.com/fa/articles-guides/57181-chatgpt-5-vs-gpt-4-api-here-are-key-feature